Dự án "Vệ sinh cấu kiện gỗ và quét vôi bài trí lại cảnh quan di tích" tại di tích nguồn gốc Văn Miếu Quốc Tử Giám đã chính thức ngừng vào ngày 13-1 sau lúc vấp phải phản ứng của dư luận.
Mặc áo mới cho di tích
Ông Lê Xuân Kiêu, tổng giám đốc khu vực trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu Quốc Tử Giám, có ý kiến là theo phương án kế hoạch từ đầu, nhiều danh mục quan trọng của Văn Miếu Quốc Tử Giám như Khuê Văn nhiều, cổng Tam Quan, nhà Bái Đường, nhà Thái Học sẽ được quét vôi để bảo dưỡng. thế nhưng, sau lúc có sự đánh giá của những chuyên gia, nhận thấy các danh mục trên đã xuống cấp khá nghiêm trọng, không chỉ tường bị rêu mọc bám dày mà các chữ viết, hình ảnh trên đó cũng đã bong tróc, các phù điêu hư hại nên ban vận hành quyết định ngừng việc quét vôi để xin thể chế lập công trình tôn tạo hợp lý, khoa học nhất. Trước mắt chỉ chùi rửa, làm sạch rong rêu.
Trước đó, một vài mục lục trong Văn Miếu Quốc Tử Giám như tường rào phạm vi quanh giếng Thiên Quang, bia tiến sĩ... được quét vôi bố trí lại bằng vôi trộn với than bùn. Độ hợm hĩnh giữa các phụ lục vừa được quét vôi với hình ảnh rêu phong còn lại của các hạng mục khác đã ít những làm đổi thay tổng thể quang cảnh của di tích. cơ dù vậy mà, ông Lê Xuân Kiêu chắc chắn quả quyết kỹ thuật quét vôi truyền thống pha với than bùn đang được thực hiện phổ biến trong quá trình tu sửa di tích ở đất nước việt nam. chi tiết, đền Ngọc Sơn cũng từng được thực thi phương tiện kỹ thuật này để trùng tu.
Bia Quốc học có màu sơn khá chói sau lúc mông má Ảnh: Quang Nhật
Trong lúc dư luận còn chưa hết thắc mắc về việc Văn Miếu Quốc Tử Giám được quét vôi mới thì dự án Bia Quốc học - Đài tưởng niệm chiến sĩ trận vong tọa lạc bờ Nam sông Hương (TP Huế, tỉnh Thừa Thiên - Huế) - cũng khiến đa số mọi người lo lắng vì làm mất ý nghĩa - giá trị nguyên bản của nó. Được tiến hành xây dựng vào năm 1920, Bia Quốc học có mẫu mã như một bình phong lớn, có hai tầng và mái che, những họa tiết bài trí đều mang phong cách cơ cấu thời Nguyễn. Theo khoảng thời gian, công trình này xuống cấp nên tháng 11-2016, ubnd TP Huế giao khu vực trung tâm công viên cây xanh Huế làm đơn vị đầu tư thực hành tu sửa. công trình tân trang gồm nhiều phụ lục: bóc lớp vữa, gỡ bỏ ngói lợp hư hại, gạch men trang hoàng, tô trát lớp vữa bị bong tróc tại phần bia; gia cố lại phần nền tảng sụt lún, thay lớp gạch lát bị nứt, hỏng; nhiều trụ biểu, lan can cũng được bóc lớp vữa bong rộp, bố trí họa tiết… mặc dù vậy, lúc dự án tân trang gần hoàn thiện, phần lớn mọi người dân Huế đã lên tiếng phản đối bởi Bia Quốc học bị công ty tiến hành thi công sơn mới với xe màu vàng lòe loẹt, ko giống nguyên bản. Điều đáng nói, trong giai đoạn tôn tạo, doanh nghiệp tiến hành thi công đã cạo đi những chi tiết trong hệ thống hoa văn trên công trình để sửa chữa.
Theo nhận định của TS Trần Đình Hằng, Phân viện trưởng Phân viện phong tục Nghệ thuật đất nước việt nam tại Thừa Thiên - Huế, vấn đề nghiêm trọng chính là việc cạo đi các hoa văn bài trí vốn là biểu tượng chung cho tập quán truyền thống Việt.
Chẳng khác nào phá hoại!
Dù doanh nghiệp triển khai thi công cũng như tư vấn giám sát việc tu sửa Bia Quốc học Huế đều khẳng định làm đúng tiến trình, tân trang theo đúng kết cấu và kiểu hoa văn gốc dù vậy dư luận không khỏi lo lắng trước nguy cơ di tích mất đi hiện trạng từ đầu. không được phủ nhận việc tôn tạo, tôn tạo di tích là hành động thiết thực góp một phần giúp cho nhiều di tích thoát khỏi thực trạng tàn phế truất, vẫn sẽ phát huy những tổng trị giá văn hóa, nơi sản xuất cho thế hệ sau. thế nhưng, thực tiễn quãng thời gian qua cho thấy ko ít vụ mông má, tu bổ di tích tại nước ta đã làm mất giá trị ý nghĩa tập quán cổ xưa của di tích.
Điển hình cho câu chuyện "cưỡng bức" di tích là đền thờ và lăng Ngô Quyền (xã Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội). khi tân trang, tôn tạo lăng Ngô Quyền, công ty thi công đã tự tiện xây mới một bức bình phong có tạo hình con quái thú thiếu tính thẩm mỹ và ko thích hợp với truyền thống văn hóa người Việt. Sau khi bị Sở tập quán - thể dục - thể thao (VH-TT) thủ đô hn "tuýt còi", bức bình phong này mới bị phá bỏ.
Lăng Ngô Quyền với bức bình phong quái thú bị dư luận phản đối Ảnh: Yến Anh
Một dự án tân trang đáng buồn khác xảy ra tại đình cổ Quang Húc (xã Đông Quang, huyện Ba Vì, Hà Nội), được xếp hạng Di tích xuất xứ văn hóa cấp quốc gia. quá trình mông má đình Quang Húc, công ty tiến hành thi công đã để xà, cột khi ghép vào "không ăn khớp với nhau", mái đình dột tứ tung, nhiều mảng chạm cổ kính thay bằng các kiến trúc hiện đại. Việc áp dụng lớp sơn công nghiệp phủ lớp sơn ta, đè lên tất cả lớp sơn son thếp vàng cũ đã vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc tu sửa và Luật Di sản văn hóa. Một nhà thiết kế cho là chỉ sau một khoảng thời gian ngắn, lớp sơn công nghiệp sẽ bị nứt nẻ, phá nát hoa văn, những lớp sơn ta với trầm tích cả trăm năm phía dưới. Đó cũng là duyên cớ cư dân địa phương gần đây đã nhất loạt ký tên kêu cứu đến Cục Di sản thuộc Bộ tập quán - thể dục - thể thao và văn hóa - du lịch (VH-TT-DL), Sở VH-TT hn.
Việc "làm sạch" bia cổ Sùng Thiện Diên Linh tại chùa Long Đọi Sơn (huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam) trước ngày tấm bia từ thời Lý này được đón nhận danh hiệu "bảo vật quốc gia" cũng khiến dư luận phản đối. phần lớn mọi người dân địa phương cho hay một tốp thợ hồ đã dùng đá mài, giấy nhám, bàn chải sắt, phôi bào sắt... kỳ cọ mặt bia với mục đích "làm vệ sinh". Hành động này đã làm bề mặt bia Sùng Thiện Diên Linh xuất hiện thêm các vết xước, chẳng khác gì hành động phá hoại bửu bối quốc gia.
| Phải nắm vững kiến thức Theo Thông tư số 18/2012/TT-BVHTTDL của Bộ VH-TT-DL quy định chi tiết về bảo quản, tu bổ, khởi sắc di tích thì chỉ những người có chuyên ngành, kỹ năng, xác minh hành nghề mới có thể tham gia công việc trùng tu, giữ gìn di tích, di sản. dù vậy, một chuyên gia về di sản phong tục đất nước việt nam có ý kiến là điều đáng buồn là rất rất nhiều doanh nghiệp thi công được xác định đạt yêu cầu, nghĩa là có bằng cấp hành nghề, lại tu sửa theo kiểu phá di tích. lúc thực hành tu sửa, những đơn vị tiến hành thi công mắc lỗi chung là gỡ bỏ và phá bỏ tất cả những cấu kiện cổ, thiếu toan tính trong công đoạn hạ giải, đưa những hiện vật mới và ko đúng mẫu mã từ đầu vào di tích trong lúc các thông tin cụ thể cổ và còn giàu chất mỹ thuật hoàn toàn có thể vẫn sẽ áp dụng. Chuyên gia này cho rằng để ngăn chặn các "thảm họa" quãng thời gian qua, ngoài giấy phép hành nghề thì điều quan trọng là mỗi người, công ty thực thi công việc phải nắm vững kiến thức về di sản, nguồn gốc, tập quán. GS Vũ Minh Giang, Phó Chủ viên tịch Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia: không thể để di tích bị ăn mòn Dư luận buồn phiền việc tu sửa làm biến dạng di tích là đúng, có cơ sở nhưng cũng phải xét từng tình huống cụ thể. Tôi thấy tại Văn Miếu, việc quét vôi để chống bong tróc lại là thông thường vì chưa thể để di tích bị ăn mòn, xuống cấp được. Còn việc cạo đi hoa văn tại Bia Quốc học Huế, nếu đúng như báo chí đưa tin thìa là sai, không được phép như thế. GS Đặng Văn Bài, Phó Chủ viên tịch Hội Di sản phong tục việt nam: ko nên quá lo ngại Nguy cơ mất đi tính nguyên bản của di tích trong công đoạn tu bổ, tôn tạo là có song cũng chẳng phải quá đáng ngại như đa số mọi người vẫn nghĩ. tất nhiên, sơ sót cũng có tuy nhưng không phải là nó làm hủy diệt di tích bởi những dự án tôn tạo càng ngày càng khoa học - công nghệ theo dự án đang được duyệt. PGS Trần Lâm Biền, chuyên gia tìm hiểu phong tục đất nước việt nam: Làm theo kiểu sửa nhà Khi nói đến việc tôn tạo, tu bổ di tích, không những dư luận mà cả những người tâm huyết với di sản đều buồn phiền. lo sợ của họ không phải là không có căn do vì các di tích khi được tôn tạo đã bị làm sai rất rất nhiều. các người tôn tạo di tích không hiểu di tích mà họ chỉ làm theo kiểu sửa nhà, nhận thức về di tích rất kém. Có những người tự nhận mình giỏi về tôn tạo dù thế cũng chỉ là tôn tạo liều, làm theo cảm tính... Đình Chu Quyến khi tu bổ xong còn 6 bảng chạm thật đẹp, bây giờ vẫn để trong kho vì đã dỡ xuống rồi nhưng mà ko biết lắp lên chỗ nào… Tôi cho rằng họ thiếu nghĩa vụ, sự yêu mến với di tích kém cũng tương tự như ứng xử với di tích thiếu trí tuệ. Y.Anh ghi |
0 Comment to "Di tích bị “cưỡng bức”"
Đăng nhận xét