Chiếc ấn được trao trịnh trọng trong buổi lễ.
Khắc sai ấn mà không biết?
Từ năm 2009, cứ đến mồng 6 tết, Hội phong tục Nghệ thuật tỉnh quảng ninh (VHNT) lại tổ chức lễ khai bút đầu năm, buổi lễ cuốn hút đại đa số giới văn nghệ sĩ háo hức tham dự. Năm 2014, không biết xuất phát từ đâu, hội này lại "đẻ" thêm phần "khai ấn". Chiếc ấn được hội tự nghĩ ra và nghiễm nhiên trở thành vật báu mấy năm nay.
Lễ Khai ấn Hội Tao Đàn lồng ghép lễ khai bút vào ngày mồng 6 tháng Giêng được dựa trên sự kiện nguồn gốc có thật là bài thơ tự khắc vào vách đá trên núi Truyền Đăng (thường gọi là núi Bài Thơ) của vua Lê Thánh Tông mang tên "Đề núi Truyền Đăng", và Hội Tao Đàn của vua Lê Thánh Tông có 28 hội viên với tên gọi "Tao Đàn nhị thập bát tú".
Ban đầu, ấn được chế tạo hình vuông, bằng gỗ, nằm phía trên có con nghê để làm núm, bên dưới đáy có 6 chữ Hán tự khắc kiểu chữ triện là: "Hồng Đức hiệu, Tao đàn hội".
| "Đa phần những người xin ấn không biết chữ Hán, nên ấn tự khắc có đúng hay không họ không giám định được. Việc hội VHNT vẽ ra một chiếc ấn mang niên hiệu cách đây mấy trăm năm để sử dụng riêng cho giới văn nghệ sĩ tỉnh nhà cơ mà lại mắc quá những lỗi thì quả thật không nên phát ấn". Cụ Phạm Ngọc Thực, |
Năm 2015, chiếc ấn này được Hội VHNT quảng ninh "nâng cấp" lên làm bằng đồng và sáng tạo thêm những chữ nổi (khảm trai) hai bên thành ấn. Một bên, đọc từ trái qua là: "Hồng Đức hiệu, Tao Đàn hội" và bên còn lại là "Truyền đăng sơn từ thu quý nguyệt Nhâm Ngọ niên". Mặt ấn 6 chữ: "Tao Đàn hội, Hồng Đức hiệu".
Tại lễ khai ấn, khai bút xuân Đinh Dậu 2017, chiếc ấn Hội Tao Đàn, niên hiệu Hồng Đức này đã bị những nhà phân tích phong tục và một vài cư dân thông thạo chữ Hán phát hiện chi chít lỗi chính tả.
Theo TS Nguyễn Tuấn Cường, Viện trưởng Viện nghiên cứu Hán Nôm: chưa đề cập độ thẩm mỹ của ấn tượng trên đó, chỉ mới nghĩa của chữ in trên ấn thôi đã sai rồi. Khai ấn "Hồng Đức hiệu" (洪德號), viết đúng phải là chữ Hồng (洪) với nghĩa "lớn", thì lại tự khắc thành chữ Hồng (紅) với nghĩa "màu đỏ". Cột chữ bên trái khai bút "Tao Đàn hội" (騷壇會) thì viết chữ Tao (騷) nghĩa là "phong nhã" thành chữ Tao (遭) có nghĩa "gặp gỡ". Cả hai đều là lỗi sai đồng âm Hán Việt. Lỗi này thường do tra từ điển để viết chữ.
Những chữ xung quanh ấn cũng bị cho rằng sai và sắp đặt không đúng thứ tự
Theo ông Cường, chữ xung quanh ấn cũng sai, ở thành ấn ghi 6 chữ "Hồng Đức hiệu Tao Đàn hội". cơ mà, chỉ đúng được chữ Hồng và vẫn được sai chữ Tao. Chưa hết, một khía cạnh khác của ấn có viết 10 chữ là cũng bị sắp đặt sai lịch trình thành "Truyền đăng sơn từ Nhâm Ngọ niên, quý thu nguyệt". trong đó,"quý thu nguyệt Nhâm Ngọ niên" thì viết sai chữ Qúy. Chữ Quý đã tự khắc là Quý trong thiên can (癸). Còn Quý thu là đầu mùa thu thì viết đúng phải là Quý (季).
Chuyên gia quyết đoán ấn sai, "chủ ấn" không chịu
Trước sự việc khai ấn sai chính tả của hội VHNT tỉnh quảng ninh, những chuyên gia nghiên cứu Hán Nôm đã quyết đoán những chữ được tự khắc trên ấn về cơ bản là sai chính tả, lỗi này chính yếu là do tra từ điển để viết chữ.
Một nhà phân tích Hán Nôm còn cho rằng, tác giả của những chữ này chỉ là một người biết Hán Nôm bập bõm. sau đó, khi viết, người này còn tra từ điển một cách cẩu thả. "Chắc thuê hội vỡ lòng đánh máy, chữ nào đứng đầu tiên thì chọn chữ ấy cho nhanh", vị TS này nói.
Trao đổi với báo giới, về phía Ban tổ chức, ông Phạm Ngọc Thành (Chủ tịch Hội VHNT tỉnh Quảng Ninh) lại quyết đoán ấn của Hội sử dụng trong dịp lễ mới đây "là đúng".
Về 2 chữ được TS Nguyễn Tuấn Cường, Viện trưởng Viện nghiên cứu Hán Nôm, đề ra là viết sai, ông Phạm Ngọc Thành giảng giải chữ "Tao" ở mặt ấn có nghĩa gặp gỡ của những người văn học đầu năm, còn chữ "Hồng" là nguyện cầu may mắn đầu năm.
"Cái ấn được làm theo ý của chúng tôi, chẳng thể sao chép nguyên văn của vua Lê Thánh Tông được, vì nếu sao chép nguyên văn thì không khác gì chúng tôi làm giả ấn triện", ông Thành nói.
Mặt dưới của chiếc ấn được những chuyên gia cho rằng tự khắc sai chính tả.
Theo ông Thành, phát huy giá trị của tiền nhân thì phải chọn những gì tinh hoa nhất, chứ chẳng phải sao chép nguyên văn. mục đích của lễ hội nêu trên là chuyên dụng cho giới văn nghệ sĩ, chứ chẳng phải chuyên dụng cho dân chúng nói chung, "trong lễ có việc đóng ấn trên tờ giấy được khai bút thì mới có ý nghĩa".
Ngay sau khi nhận được đề đạt của cư dân về việc khai ấn bị lỗi, ngày 7/2, Sở phong tục và thể dục tỉnh quảng ninh đã có văn bản gửi Hội VHNT quảng ninh đề nghị báo cáo giải trình.
"Chúng tôi làm sao biết là ấn sai hay đúng, chỉ biết một lễ phát ấn được tổ chức ngay gần nhà, đang có nhiều quan chức đến dự và khai ấn thì rủ nhau đến tham dự thôi. cơ mà đích thật nếu ấn bị sai chính tả như mọi người đề đạt thì quả thật rất đáng buồn. Dù chỉ là ấn của hội văn thơ cơ mà mang ý nghĩa và tầm cỡ của cả tỉnh, chẳng thể để diễn ra những sai sót đáng tiếc như vậy", cụ Nguyễn Đức Chung, sống tại phường Bạch Đằng, TP Hạ Long cho hay.
Khai ấn Hội Tao đàn, niên hiệu Hồng Đức diễn đạt truyền thống hiếu học, yêu chuộng văn học, thơ ca, được thừa hưởng từ Tao đàn Nhị thập bát tú do đức vua Lê Thánh Tông sáng lập vào cuối kỷ nguyên XV. Đây cũng là lễ khai bút lần thứ 8 do Hội VHNT tỉnh tổ chức vào mỗi dịp đầu năm, nhằm khởi động phong trào sáng tác VHNT cho đội ngũ văn nghệ sĩ tỉnh nhà và cũng là lần đầu tiên được phát hiện những lỗi chính tả từ chiếc ấn đang được sử dụng mấy năm nay.
Theo ông Bùi Quang Nam, Chánh Thanh tra Sở phong tục và thể dục tỉnh quảng ninh, Hội VHNT là hội chuyên ngành của những văn nghệ sĩ, phát ấn là do hội này "sáng tác ra" để khích lệ văn nghệ sĩ, "hình như có phát cho cả dân chúng nữa". Trước mắt, sở đề nghị lâm thời dừng việc phát ấn này. "Sở sẽ cho rà soát, đối chiếu với những quy định của chính phủ, nếu sai đến đâu sẽ giải quyết đến đó".
0 Comment to "Ấn tự khắc sai chính tả?"
Đăng nhận xét